Termin doktryna pochodzi z łacińskiego doctrina, czyli nauka. Ogólnie    oznacza pewien spójny system poglądów, twierdzeń, założeń, które są    podstawą koncepcji naukowych (np. ewolucjonizm), religijnych (np. spo-    łeczna nauka Kościoła), ekonomicznych i politycznych. Doktryna polityczna jest konkretyzacją ideologii, która określa sens polityki oraz zawiera
podstawowe poglądy dotyczące funkcjonowania społeczeństwa i państwa,    Można więc powiedzieć, że doktryna pozwala zastosować w praktyce teorie zawarte w ideologii. Natomiast program polityczny jest dostosowaniem doktryny do aktualnej sytuacji społecznej, politycznej i ekonomicznej. Jeśli na przykład w ideologii konserwatyzmu jedną z podstawowych wartości jest prawo do własności prywatnej, to doktryna konserwatywna dotyczyć będzie między innymi postulatu wprowadzenia ochrony prawnej tej własności. W konsekwencji zaś program partii konserwatywnej będzie zawierał żądanie jak najszybszego uchwalenia ustawy reprywatyzacyjnej (w Polsce reprywatyzacja dotyczy zwrotu majątku nieprawnie zagarniętego przez władze komunistyczne). Doktryna polityczna i wynikający z niej program są zarazem swoistym sprawdzianem ideologii. Świadczy o tym próba wprowadzenia w życie założeń ideologii komunistycznej. Tak zwana dyktatura proletariatu, a później realny socjalizm wykazały bowiem wszystkie jej słabości i oderwanie od realiów życia społecznego.